Referendum 2018

Во функција на спроведување транспарентен референдум, Граѓанската асоцијација МОСТ објавува дека започнаа активностите за набљудување на процесот.

 

За таа цел, МОСТ ги повикува граѓаните лично да се пријават во 18-те регионални канцеларии низ целата држава. Повикот трае од 5-ти до 8-ми септември, при што регионалните канцеларии на МОСТ за граѓаните ќе бидат отворени од 12 до 17 часот додека трае повикот. Податоците со контакт информации за регионалните канцеларии може да ги најдете ТУКА.

 

За граѓаните чии пријави ќе бидат прифатени ќе биде организирана специјална обука, а истите потоа ќе бидат распоредени на гласачките места како набљудувачи.

 

Набљудувач во мисијата на Граѓанската асоцијација МОСТ може да биде секој граѓанин со право на глас, кој е подготвен непристрасно и објективно да го набљудува процесот и да известува за наодите. При селектирањето на набљудувачите предност ќе имаат оние кои во веќе биле ангажирани како набљудувачи на МОСТ на претходните изборни процеси.

 

За набљудување на референдумот на 30 септември ќе бидат ангажирани околу 1,500 набљудувачи на целата територија на Република Македонија. Заради сеопфатна оценка за текот на референдумот, 80 долгорочни набљудувачи на МОСТ ги следат текот на кампањата/пропагандата и работата на изборните органи, а ќе се набљудуваат и предвременото гласање и постапката за одлучување по приговори.

 

Како и на сите изборни процеси, на бесплатната телефонска линија 080 080 080 граѓаните ќе можат да пријавуваат евентуални нерегуларности поврзани со референдумот.

 

Граѓанската асоцијација МОСТ во досегашното свое постоење, покрај сите национални и локални избори во Македонија почнувајќи од 2002 година, го има набљудувано и референдумот на државно ниво во 2004 г, како и три референдуми на локално ниво – во општина Чешиново-Облешево во 2004 г., во општина Радовиш во 2007 г. и во општина Центар во 2015 г. Оваа активност претставува надоврзување на досегашните активности, со што МОСТ се надева дека ќе даде придонес кон обезбедување на повисоко ниво на транспарентност на целокупниот процес  на спроведување на референдумот.

 

Како и на претходните изборни процеси, Граѓанската асоцијација МОСТ го спроведува проектот согласно меѓународно признатите стандарди за домашно набљудување.

 

# # # # #

 

Проектот „Домашно набљудување на референдумот 2018“ е поддржан од: Националниот демократски институт, Британската амбасада Скопје и Амбасадата на Кралството Холандија.

 

Ставовите во ова соопштение се одговорност на МОСТ и не ги одразуваат секогаш ставовите на поддржувачите на проектот.

 

 

За дополнителни информации: Граѓанска асоцијација МОСТ, тел. 02/30 99 384

 

РЕФЕРЕНДУМ 2018

21.09.2018, Скопје

 

ПЕРИОДИЧЕН ИЗВЕШТАЈ ОД НАБЉУДУВАЊЕТО НА РЕФЕРЕНДУМОТ

(3–16 септември 2018)

 

Набљудувањето на референдумот од страна на Граѓанската асоцијација МОСТ започна на 3 септември, со распоредување на 80 долгорочни набљудувачи, кои ги покриваат сите општини во Република Македонија. МОСТ ја следи работата на Државната изборна комисија, општинските изборни комисии, како и активностите на сите субјекти поврзани со претстојниот референдум.

 

Согласно Законот за референдум и други облици на непосредно изјаснување на граѓаните кампањата започна на денот на неговото распишување (30 јули). Сепак, активностите на субјектите се интензивираа од 31 август.

 

Во набљудуваниот период добиени и анализирани се 311 извештаи за кампања и 978 дневни извештаи за настани и случувања во општините. Од нив може да се заклучи дека единствениот субјект кој има интензивни активности на терен е коалицијата „Заедно за европска Македонија“. Забележани се главно директни средби со граѓаните и повисок интензитет на т.н. кампања врата до врата. Забележан е и значително помал процент на активности на субјекти кои пропагираат граѓаните да не гласаат на референдумот. Во исто време, меѓународни и домашни организации и останати субјекти одржуваат информативни дебати и трибини. МОСТ цени дека овие информативни активности придонесуваат за зголемување на нивото на знаење и информираност на граѓаните.

 

Апелот на претседателот на Владата на РМ до бизнисмените, финансиски да ги мотивираат вработените во нивните компании да гласаат, е неетички потег кој не треба да биде дел од еден ваков важен процес. Ваквото однесување поставува преседан кој во иднина може да стане составен дел од кампањите и однесувањето на политичарите.

 

За поздравување е воведувањето на веб-алатката од Министерството за информатичко општество и администрација која овозможува пријавување притисоци во администрацијата. Особено позитивно е што алатката овозможува анонимно пријавување, што уште повеќе треба да ги охрабри вработените во администрацијата да пријават евентуални притисоци. Во текот на набљудуваниот период не бил пријавен ниту еден случај на оваа веб-алатка.

 

Новиот состав на ДИК беше избран неспоредно пред распишување на референдумот, со мандат од 6 месеци. Претседателот и два члена беа избрани на предлог на опозицијата, додека потпретседателот и три члена на предлог на власта. Во набљудуваниот период ДИК работеше во колегијална атмосфера и сите одлуки ги донесе едногласно, што е за поздравување. Исто така, позитивно се оценува и транспарентноста на работата на ДИК, имајќи предвид дека првпат сите седници се јавни и за првпат се почитува обврската од Изборниот законик за редовно објавување на записниците од седниците на Интернет. Дополнително, ДИК ги одржува седниците во временскиот интервал пропишан со нејзиниот Деловник.

 

Од друга страна, при разгледувањето на барањата за изземање од извршување на должност член на ОИК, ДИК прифати едно барање поради службени обврски, иако тоа не е предвидено со Изборниот законик. Оттаму, можеби е потребно да се разгледа можноста за проширување на основите по кои може да се бара изземање од членство во изборните органи. Забележани се и извесни пропусти во прирачникот за едукација на изборната администрација, како и неусогласеност на одредени делови со видео-прирачникот кој го подготви ДИК и кој се користи за обуките на изборната администрација.

 

МОСТ ја набљудуваше и постапката за дополнување на составот на избирачките одбори во 73 општински изборни комисии. Треба да се нотира дека истата заврши неколку дена по законски предвидениот рок. За првпат изборот не се вршеше паралелно за повеќе општински изборни комисии одеднаш, туку поединечно, што придонесе за зголемување на транспарентноста и можноста за набљудување и контрола на процесот. Генерален заклучок од набљудувањето е дека базата на службеници во администрацијата содржи неажурирани податоци кои го отежнуваат случајниот избор на членови на избирачките одбори. Дополнително се отвора дилемата дали одредени професии како што се на пример лекарите и останатите здравствени работници, коишто не се дел од администрацијата во потесна смисла на зборот, треба да бидат дел од базата од која се избираат членовите на изборните органи. Оттука, МОСТ препорачува да се подобри софтверот и базата за избор на членови на изборните органи, како и да се преиспита начинот на избор и составот на изборните органи.

 

МОСТ ги охрабрува сите граѓани да се информираат за секој аспект од референдумот, активно да се вклучат во носењето одлуки и својот глас да го дадат согласно нивното лично уверување и волја. Секаков притисок, уцена или заплашување на граѓаните се спротивни на демократските вредности и принципи.

 

МОСТ ги охрабрува граѓаните да пријават какви било притисоци или нерегуларности на бесплатната телефонска линија 080-080-080.

 

# # # # #

 

Проектот „Домашно набљудување на референдумот 2018“ е поддржан од: Националниот демократски институт, Британската амбасада Скопје и Амбасадата на Кралството Холандија.

 

Ставовите во ова соопштение се одговорност на МОСТ и не ги одразуваат секогаш ставовите на поддржувачите на проектот.

 

За дополнителни информации: Граѓанска асоцијација МОСТ 02/30 99 384

РЕФЕРЕНДУМ 2018

 

СООПШТЕНИЕ ЗА МЕДИУМИ

29.09.2018, Скопје

 

Правото на глас е уставно гарантирано!

 

Граѓанската асоцијација МОСТ констатира дека инцидентите кои се забележани пред едно од гласачките места во странство ја нарушуваат слободата на граѓаните да го искористат своето право на глас. Избирачкото право е гарантирано со Уставот на РМ и никој нема право истото да го повредува. МОСТ ги охрабрува граѓаните во текот на утрешниот ден слободно да го искористат своето гласачко право и апелира до надлежните институции да ги овозможат сите услови за тоа.

Што се однесува до утрешното гласање, Граѓанската асоцијација МОСТ истото ќе го следи со повеќе од 1.500 набљудувачи. На 1.160 гласачки места, избрани според случаен и репрезентативен примерок, ќе бидат распоредени исто толку набљудувачи со што ќе се покријат 33% од вкупниот број на гласачки места во Република Македонија.

Набљудувачите на МОСТ се статични, и ќе ја следат постапката на гласање во текот на целиот ден. Покрај тоа, МОСТ ќе распореди и мобилни тимови, составени од по 2 набљудувачи, кои ќе служат за логистичка поддршка на статичните набљудувачи и повремено ќе ги набљудуваат гласачките места на кои МОСТ нема распоредено статични набљудувачи.

Дополнително, 80 набљудувачи ќе ја набљудуваат работата на општинските изборни комисии, а ќе се набљудува и работата на Државната изборна комисија.

Покрај утрешното гласање, МОСТ денес го набљудува и предвременото гласање на болните и немоќни лица, внатрешно раселените лица и лицата во затвор или притвор.

Жолтите маички со кратки ракави, на кои на предната лева страна стои логото на МОСТ и е испишано  “Referendum 2018“, овластувањата од МОСТ и акредитациите од ДИК, истакнати на видно место, ќе бидат препознатливиот белег на граѓаните кои како домашни набљудувачи се дел од тимот за набљудување на Граѓанската асоцијација МОСТ. Обележјата на набљудувачите оваа година се разликуваат од тие од претходните години. МОСТ потенцира дека набљудувач на организацијата е единствено оној граѓанин кој носи маица, овластување и акредитација исклучиво за овој референдум.

Во текот на денот, граѓаните кои сакаат да пријават евентуални нерегуларности или да дадат информации поврзани со изборниот процес, може тоа да го сторат преку бесплатната телефонска линија 080 080 080.

Сите потврдени информации од набљудувањето на гласањето на денот на референдумот, МОСТ ќе ги соопшти на четири прес-конференции, кои ќе се одржат во 9:15, 11:15, 17:15 и 19:15 часот.

Граѓанската асоцијација МОСТ во досегашното свое постоење, има набљудувано 17 процеси на гласање на национално и локално ниво, од кои еден референдум на државно ниво во 2004 година и три референдуми на локално ниво.

 

Како и на претходните изборни процеси, Граѓанската асоцијација МОСТ го спроведува проектот согласно Декларацијата за универзални принципи за непартиско набљудување на изборите од страна на граѓански организации и останатите меѓународно признати стандарди за домашно набљудување.

 

# # # # #

 

Проектот „Домашно набљудување на референдумот 2018“ е поддржан од: Националниот демократски институт, Британската амбасада Скопје и Амбасадата на Кралството Холандија.

 

Ставовите во ова соопштение се одговорност на МОСТ и не ги одразуваат секогаш ставовите на поддржувачите на проектот.

 

 

За дополнителни информации: Граѓанска асоцијација МОСТ, тел. 02/30 99 384

Граѓанската асоцијација МОСТ го следи денешното гласање со повеќе од 1.500 набљудувачи.  На 1.160 гласачки места, избрани според случаен и репрезентативен примерок, распоредени се исто толку набљудувачи, со што се покриени 33% од вкупниот број на гласачки места во Република Македонија.

Прочитајте го целосното соопштение  > LINK

Според податоците добиени од програмата за паралелно сумирање на гласовите (ПВТ), која претставува математичко-статистички научен метод, одѕивот на гласачите до 10 часот е 5,2% со маргина на грешка од +/- 0,2%.

 

> LINK

 

Одѕивот на гласачите, според ПВТ програмата на МОСТ, до 13 часот е 16% со маргина на грешка од +/- 0,32%.

> LINK

Одѕивот на гласачите, според ПВТ програмата на МОСТ, до 16 часот е 26% со маргина на грешка од +/- 0,4%.

>LINK

Одѕивот на гласачите, според ПВТ програмата на МОСТ, до 18 часот е 33% со маргина на грешка од +/- 0,6%.

>LINK

Граѓанската асоцијација МОСТ го следеше денешното гласање со повеќе од 1.500 набљудувачи.  На 1.160 гласачки места, избрани според случаен и репрезентативен примерок, беа распоредени исто толку набљудувачи, со што беа покриени 33% од вкупниот број на гласачки места во Република Македонија.

Според податоците добиени од ПВТ програмата, одѕивот на гласачите е 36,6% со маргина на грешка од +/- 1%.

>LINK

Прелиминарната оценка на Граѓанската асоцијација МОСТ за денот на референдумското изјаснување е дека граѓаните јасно ја изразија својата волја, а гласањето помина во мирна атмосфера, со понизок одѕив од вообичаено и со помали технички проблеми и нерегуларности на кои институциите соодветно реагираа. Кон крајот на денот, на мал број гласачки места, забележани беа тензии и одредени дејствија кои не може да се окарактеризираат како систематски, туку како изолирани, и поради тоа немаат влијание врз резултатот од гласањето.

>LINK