Vetëqeverisje lokale të përgjegjshme, kooperuese dhe transparente

Të dhëna të përgjithshme për projektin
Me procesin e decentralizimit në R Maqedonisë, komunat dhe kryetarët e komunave u fituan me kompetenca më të mëdha, jo vetëm për çështje të karakterit lokal por edhe në nivel rajonal. Me implementimin e fazës së dytë nga decentralizimi, pjesa më e madhe nga komunat fituan mundësinë për realizimin e të ardhurave më të mëdha, ndërsa me këtë edhe mundësi për përmirësimin e kushteve dhe kualitetit të jetës së bashkësive lokale.

Vetëqeverisjet lokale u ballafaquan me probleme të shumta, mes të cilave ishin edhe akuzat për korrupsion, planifikim i gabuar dhe realizim të buxhetit, si funksionim i mbyllur dhe jo transparent. Si një ndër mangësitë e funksionimit të sistemit mund të theksohet mosekzistimi i mekanizmit për “check and balance”. Mosinteresimi i qytetarëve dhe nivelit të ulët të njohurive për çështjet e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes, në të cilat qytetarët duhet të jenë të përfshirë, parashtrohen si sfidë serioze. Hulumtimet tregojnë se mungesa e kapacitetit paraqet pengesë për funksionimin transparent të njësive të vetëqeverisjes lokale, duke theksuar vullnetin politik si faktor themelor për aplikimin e konceptit “llogaridhënie”.  Çështjet e përgjegjësisë ndaj nevojave të vërteta të qytetarëve në procesin e përgatitjes së planeve, programeve dhe nën-programeve, si dhe planifikimi i buxhetit dhe furnizimeve publike dhe përgjegjësitë e kryetarëve të komunave ndaj zgjedhësve dhe këshillave komunal, gjithashtu duhet të adresohen sa më shpejtë.

Si rezultat e të lartpërmendurës, MOST-i filloi të realizon projektin “Vetëqeverisje lokale të përgjegjshme, kooperuese dhe transparente”. Me këtë projekt MOST-i për herë të parë i drejtoi aktivitete dhe kapacitete e veta në fushën e vetëqeverisjes lokale.

Përvoja e cila ishte e arritur përmes realizimit të projektit në nivel nacional ishte me rëndësi të madhe gjatë krijimit dhe zbatimit të projektit. Grupet qëllimore të këtij projekti janë njësitë e vetëqeverisjes lokale në Maqedoni. Në këtë fazë nga procesi ishin të përfshira 6 komuna: Kriva Pallankë, Shtip, Gostivar, Osllome, Mogillë dhe Debarcë.

Qëllimi i projektit
Qëllimi i përgjithshëm i projektit është të kontribuon në zmadhimin e pjesëmarrjes qytetare në procesin e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në nivel lokal dhe përmirësimi i llogaridhënies, hapjes dhe transparencës së vetëqeverisjes lokale.

Qëllimet specifike

  • Ngritja e vetëdijes dhe përmirësimi i njohurive për mënyrat dhe mundësitë për përfshirje të qytetarëve, organizatave qytetare, bashkësisë afariste dhe grupeve të interesuara në proceset e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes.
  • Ngritja e vetëdijes tek administrata publike në vetëqeverisjen lokale dhe anëtarëve të zgjedhur të këshillave komunal për mënyrat dhe mundësitë e pjesëmarrjes qytetare në procesin e vendimmarrjes në nivel lokale dhe për principet e anti-korrupsionit dhe transparencës.
  • Rrjedhë e zmadhuar e informacioneve për punën dhe suksesshmërinë e këshillave të njësive të vetëqeverisjes lokale mes qytetarëve/zgjedhësve;
  • I krijuar kanal i dyanshëm i komunikimit mes anëve të interesuara në procesin e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në nivel lokal.

Periudha e implementimit
Shkurt 2010 – Qershor 2011

Arritjet

  • Të botuara dhe shpërndara 12 raport për punën e 6 Këshillave nga komunat e Kriva Pallankës, Shtipit, Gostivarit, Osllomes, Mogillës dhe Debarcës;
  • Të botuara 6 Lista të bardha të prioriteteve me 65 probleme prioritare të qytetarëve prej të cilave 20 janë përfshi në buxhetet e 6 komunave;
  • Të botuara Udhëzues për pjesëmarrje qytetare në proceset e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në vetëqeverisjen lokale, të dedikuar për qytetarë dhe administratën komunale.

Ky projekt financiarisht është i përkrahur nga Agjencioni Zviceran për zhvillim (SDC), në kuadër të programit Civica Mobilitas (e administruar nga ana e CIRa), si dhe nga Ambasada e Mbretërisë së Holandës

Promovimi i “Udhëzuesve për pjesëmarrje qytetare në proceset e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në vetëqeverisjen lokale”, u mbajt sot në organizim të Asociacionit qytetar MOST. Udhëzuesit janë të dedikuar për qytetare dhe për administratën komunale, ndërsa qëllimi i tyre është të zmadhojë pjesëmarrjen qytetare në proceset e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në nivel lokal.

Nevoja për bashkëpunim të përhershëm mes pushtetit lokal dhe qytetarëve është i pakontestueshëm, mirëpo për fat të keq përfshirja e qytetarëve në proceset e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes në vetëqeverisjen lokale është e vogël. Sipas z. Darko Aleksov, Drejtor ekzekutiv i MOST-it pikërisht ky është shkaku për të cilin Asociacioni qytetar MOST dy viteve të kaluara një pjesë nga aktivitetet dhe kapacitetet e veta i drejtoi në përfshirjen e qytetarëve n[ë funksionimin e përditshëm të vetëqeverisjes lokale.

“CIRa përmes programit CIVICA Mobilitas dy viteve të kaluara në mënyrë strategjike përkrahte MOST-in në realizimin e projekteve të cilat mundësojnë informim më të madh dhe përfshirje më të madhe të qytetarëve në vetëqeverisjen lokale. Ky projekt është shumë i rëndësishëm për përfshirjen e qytetarëve në nivel lokal, ndërsa projekti njëkohësisht kontribuon për NJVL më të përgjegjshme dhe më transparente” – tha z. Zoran Stojkovski, Drejtor ekzekutiv i CIRa.

Përveç tyre në promovim folën edhe një pjesë e autorëve të Udhëzuesve.

Prof. d-r Mirjana Borota – Popovska, anëtar i ekipit redaktues, për Udhëzuesin për qytetarë theksoi: “Nuk ka dyshim se demokracia është përcaktuar përmes qytetarit dhe veprimtarisë së tij, prandaj Udhëzuesi ka për qëllim që qytetarët të kuptojnë rëndësinë e tyre në procesin e krijimit të politikave dhe vendimmarrjes dhe të ndihmon në ndërtimin e besimit të ndërsjellë ndërmjet qytetarëve dhe pushtetit komunale. Ne besojmë se përfshirja efektive e qytetarëve është thelbësore për një qeverisje të mirë.”

Prof. d-r Zoran Shapuriq, foli për dobinë prej këtyre Udhëzuesve për administratën komunale duke potencuar se: “Udhëzuesi për administratën komunale, i cili sot promovohet, paraqet përpjekje serioze që ti mundësohet administratës komunale me sukses të realizon funksionet e veta. Ky udhëzues ka për qëllim të mundëson pasqyrë të thjeshtë dhe të lehtë për administratën komunale të mundësive për përfshirje të qytetarëve në proceset e vendosjes në komuna, si dhe për realizimin e komunikimit intensiv të tyre me qytetarët në funksion të realizimit të vendimmarrjes më të mirë në nivel lokal.”

Në ngjarje gjithashtu ishte i promovuar edhe Doracaku për përfaqësim, i cili është i botuar si pjesë e aktiviteteve të Qendrës për përfaqësim, projekt i MOST-it i përkrahur nga Fondi Ballkanik për Demokraci. Sipas Sllavica Biljarska Mirçeski, një nga autorët e Doracakut, qëllimi është që përmes Doracakut të investohet në qytetarët edhe në njohuritë dhe aftësitë e tyre, për shkak se rezultatet më të mira realizohen me ndihmën e të mësuarit, përmes krijimit të përvojave të reja të përbashkëta dhe shkëmbimin e praktikave të mira.

Këto publikime do të jenë në qasje për të gjithë qytetarët e interesuar, ndërsa të njëjtat do të jenë të shpërndara edhe tek të gjitha Njësitë të vetëqeverisjes lokale në Maqedoni.

Projekti “Vetëqeverisje lokale të përgjegjshme, kooperative dhe transparente”në kuadër të së cilës janë të botuar Udhëzuesit, Asociacioni qytetar MOST e realizon përmes programit CIVICA Mobilitas të cilën e zbaton Qendra për zhvillim institucional CIRa dhe është e financuar nga Agjencioni Zviceran për zhvillim dhe bashkëpunim, e përfaqësuar nga Zyra për bashkëpunim në Maqedoni, si dhe me mjete nga Ambasada e Mbretërisë së Holandës.

МОНИТОРИНГ НА РАБОТАТА НА СОВЕТОТ НА ОПШТИНИТЕ ДЕБАРЦА, ГОСТИВАР, КРИВА ПАЛАНКА, МОГИЛА, ОСЛОМЕЈ и ШТИП

Граѓанската асоцијација МОСТ, во периодот од февруари 2010 година до јануари 2011 во општините Крива Паланка, Гостивар, Штип, Осломеј, Дебарца и Могила го спроведуваше проектот “Одговорна, транспарентна и кооперативна Локална самоуправа”.

Во рамките на истиот беа издадени два извештаи “Мојот советник” и организирани 6 јавни дебати за утврдување на приоритетите на општинско ниво. Оваа недела преку локални активности беше промовиран вториот извештај, Мојот советник 2, за периодот од јули до декември 2010. Во истиот беа содржани резултатите од мониторингот на работата на советниците во Советите на општините како и јавните набавки во шесте општини.

Повеќе информации за работата на советниците и проектот на www.mojotsovetnik.org.mk

 

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 07.12.2010 во општина Штип се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација. Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните. Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните.
Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале.
На дебатата беа присутни граѓани, советници, претставници на општинската администрација и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во зградата на општина Штип. Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Штип ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година.
Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.
Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 02.12.2010 во општина Дебарца се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација. Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните. Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните.

Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале.

На дебатата беа присутни граѓани, градоначалникот на општината, секретарот на општината, советници и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во зградата на основното училиште “Дебарца” во с. Белчишта. Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Дебарца ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година.

Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.

Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 22.11.2010 во општина Гостивар се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација. Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните. Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните.

Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале.

На дебатата беа присутни граѓани, советници и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во зградата на општина Гостивар. Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Гостивар ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година.

Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.

Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 24.11.2010 во општина Крива Паланка се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација. Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните. Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните.
Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале.
На дебатата беа присутни граѓани, градоначалникот на општината, советници и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во зградата на општина Крива Паланка. Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Крива Паланка ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година.
Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.
Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 10.11.2010 во општина Могила се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација. Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните.

Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните. Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале. На дебатата беа присутни граѓани, градоначалникот на општината, советници и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во зградата на општина Могила.

Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Могила ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година. Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.

Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

Во рамките на проектот “Одговорна, кооперативна и транспарентна локална самоуправа”, на 11.11.2010 во општина Осломеј се одржа дебата помеѓу граѓаните од општината и претставници на општинската администрација.

Оваа активност од проектот се нарекува “Бела книга на приоритети” и има за цел граѓаните и претставниците на општинската администрација да дебатираат за можните решенија на проблемите кои ги засегаат граѓаните. Дебатата треба да продуцира и одредени предлози кои би влијаеле врз подобрувањето на секојдневниот живот на граѓаните.

Во исто време оваа дебата претставува механизам за директно граѓанско влијание врз креирањето на општинскиот буџет преку одредување на приоритети за наредната година кои со помош на истиот би се реализирале.
На дебатата беа присутни граѓани, советници и претседатели на месни заедници. Дебатата се одржа во ресторан Шпензи село Црвевци. Истата помина во конструктивна атмосфера која произведе низа приоритети кои Советот на општина Осломеј ќе ги дебатира на седницата наменета за донесување на општинскиот буџет за наредната година.

Приоритетите произлезени од дебатата ќе бидат испечатени и дистрибуирани до сите учесници и граѓани на општината како и до општинската администрација.

Повеќе информации имате на веб страната: www.mojotsovetnik.org.mk

 Puna e këshilltarëve në komunat e Shtipit, Gostivarit, Debarcës, Oslomej, Kriva Pallanka dhe Mogillë,  këtë vit do të monitorohet nga Asociacioni qytetar MOST. Sipas Memorandumit për bashkëpunim që e nënshkruan kryetarët e këtyre komunave dhe MOST-i, në kuadër të projektit Vetëqeverisje lokale të përgjegjshme, transparente dhe kooperative, qytetarët do të marrin informacione për punën e realizuar të këshilltarëve, procesin e kontratave publike në komunë, dhe do të kenë mundësi për të debatuar për prioritetet në komuna.

“Qëllimi është që qytetarëve t’ju sigurojmë numër të madh të informacioneve për punën e përfaqësuesve në komuna, dhe me këtë të nxisim pjesëmarrje më të madhe qytetare në proceset e vendim-marrjes dhe krijimit të politikave“- theksoi Darko Aleksov, Drejtor ekzekutiv i MOST-it.

Në kuadër të aktiviteteve të këtij projekti do të prodhohen dy udhëzues (për qytetarët dhe administratat në komuna). Më tutje, do të vëzhgohet puna e këshilltarëve, në aspektin e përfshierjes dhe iniciativës së këshilltarëve në sesionet e këshillave, do të vëzhgohet procesi i kontratatave publike dhe do të mbahet debat me qytetarët për vërtetimin e prioriteteve në komunë. Të dhënat e mbledhura, për gjashtë muaj, në edicion të shtypur, do të dorëzohet tek qytetarët, dhe të njëjtat do të jenë në dispozicion në faqen e internetit e cila do të jetë e përgatitur dhe e mirëmbajtur nga ana e MOST-it.

Me këtë projekt janë të përfshier 110 këshilltarë, ndërsa të dhënat e mbledhura do të shpërndahen tek më shumë se 172.000 qytetarë.

Zgjedhja e komunave është caktuar sipas kritereve më parë të vërtetuara siç janë: vendpozita gjeografike, karakteristikat demografike, numri i banorëve, numri i këshilltarëve, si dhe numri i të punësuarve në kuadër të administratës të njësive të vetëqeverisjes lokale.

Në konferencë për media, përveç Drejtorit ekzekutiv të MOST-it, Darko Aleksov, folën edhe kryetarët e komunave Shtip, Zoranço Aleksov; Mogillë, Sllavko Velevski; Osllomej, Fatmir Dehari; Debarcë, Ljupço Kojçinovski; Kriva Pallankë, Arsenço Aleksovski dhe Gostivar, Rufi Osmani. Të gjithë e shprehën qartë vullnetin e tyre për hapje dhe bashkëpunim të komunave dhe qytetarëve.

Projekti do të zbatohet 12 muaj, duke filluar nga shkurti i këtij viti, deri në janar të vitit 2011. I njëjti do të realizohet në kuadër të programës CIVICA Mobilitas të cilën e realizon Qendra për zhvillim institucional CIRa dhe është i finansuar nga Agjencioni Zvicerian për zhvillim dhe bashkëpunim, e përfaqësuar nga Zyra për bashkëpunim me Maqedoninë, si dhe me mjete nga Ambasada e Mbretërisë Holandese.